|
Ardışık açılar tekniği ile değişik sorular yazma |
|
|
|
|
Yazar Administrator
|
|
Ardışık
açılar tekniği ile değişik sorular yazma
Bu
projemizde proje 2 ile gündeme getirdiğim ardışık açılar tekniğini kullanarak
model adıyla verdiğimiz soruların nasıl üretildiğine değinmek istiyorum. Bunun
için ardışık açılar tekniğiyle elde ettiğimiz 20-80-80 özel üçgeni ile ilgili
yazılmış rastgele bir soruyu ele alalım;
20-80-80 ile ilgili rastgele seçilmiş bir soru:

|
Sorunun çözümü
 |
Sorunun 20-80-80 ile ilgili olduğu için
diğer çözümlerde yaptığımız gibi CBF ikizkenar üçgenini oluşturarak işe
başlayıp [FC] çizilir. Artık açıları yerleştirmek yeterlidir. Amacımız bu
soruyu çözmek değil bu sorudan da değişik tip sorular üretmek. | |
Bu sorunun iskeletini ele alalım:
 |
Bu üreteceğimiz diğer sorular için model
sorunun iskeletini oluşturuyor. (İşlemleri kolay yapabilmeniz için diğer
projeleri incelemenizde fayda olacaktır.) Yandaki iskelette; mFEC=a
olsa diyerek yukarıda yaptığımız çözümü tersten uygulayalım. BEFC merkezil
dörtgen olduğu için mFBC=2a olur. FBC ikizkenar üçgenin taban açılarını
düşünüp mCFB=90-a , mECB=60-a elde ederiz. EBC ikizkenar üçgen olduğundan
mCEB=60-a olur. DFB ikizkenar üçgeninde de mFDB=45-a/2 olur. mDFE=30+a ve DFE
ikizkenar üçgeninden mEDB=30 olur. Şimdi de a/2 şeklinde gelen açıların sevimsizliğini
ortadan kaldırmak için a/2 yerinde a alarak diğer açıları tekrar
düzenlediğimizde son olarak aşağıdaki açılar elde edilecektir:
mFEC=2a, mFBC=4a, mECB=mCEB=60-2a, mCFB=90-2a, mDFE=30-2a,
mFDB=mFBD=45-a, mEBD=15+a, mEDB=30, mDEF=75-a
Şimdi elde ettiğimiz bu değerlerle oluşturduğumuz modeli yazalım. | |
Model soru
 |
Bu modelde mADB=?, mDAC=? bulunması istenir. | |
Çözüm tekniği
 |
mADB=30, mDAC=75+a olduğunu
kolayca buluruz.
Bu modelde a yerine istediğimiz sayıları yazarak
değişik sorular üretmek mümkün olacaktır. Şekilde deforme olmaması için a
değerini sınırlayalım;
45-a>0 buradan a<45
60-2a>0 buradan a<30
Şeklin deforme olmaması için a<30 verilmesi yeterli olur.
| |
a=9 alarak bir soru yazalım:
 |
Yandaki soruya bakıldığında bu sorunun 20-80-80
özel üçgeninden üretildiğini söylemek oldukça zor sanırım.
Şimdi sadece bu soruyu kullanrak herbirinin çözüğmü
farklı olan sorular üretmeye ne dersiniz. Geometri panosunun devamlı
üyeleri sanırım bu durumu şaşkınlıkla karşılamayacaktır. Gürkan Gülcemal,
Mustafa Yağcı hocalarımıza yazdığı bir mesajda bu konuda gerekli
açıklamaları yaptığı için, (onlarıda burada anmak istedim) bu konuya tekrar
girmeden bir tane daha soru üretmeyi yeterli görüyorum.
Bu sorunun
cevabını Geometri asistanı programımızı kullanarak da bulabilirsiniz. | |
Yukarıdaki sorudan elde edilecek sorulardan biri:
 |
Yandaki hazırladığımız soruda, x=36, y=72, z=24, t=30° olduğunu biliyoruz. Burada kullanılan mantığa kısaca değinelim;
Proje 6 da geçen Bünyamin İnan teoremini
hatırlayınız: Üçgenin içinde alınan bir nokta köşelere birleştirildiğinde
sırayla, a1, a2, b2, b2, c1 ve c2 açılarının elde edildiğini düşünelim. Bu
açılar arasında;
sina1.sinb2.sinc1=sina2.sinb2.sinc2 eşitliğinin
olduğunu biliyoruz. Bu eşitlik bozulmayacak şekilde açıların yerlerini
değiştirdiğimizde birbirinden çok fartklı şekilde çözülen sorular elde
edilecektir. Yalnız bu şekilde hazırladığınız sorularda verilmeyen iki açının
indislerinin farklı olmasına dikkat etmeliyiz. Örneğin a1,c2=? gibi indisleri
farklı olan açıları sorabiliriz. Eğer aynı indisli iki açı erilmeyecek olursa
(a1,b1=? gibi) bu durumda iki farklı cevapla karşılaşırız, yani a1 yerine iki
farklı değer gelebilir. (Geometri panosunda Mustafa Yağcı ve Gürkan
Gülcemal beylerin, durumu fark ederek birbirlerine yazdığı mesajları
incelemenizde fayda var.) | |
|
|
Artık
herkesin en az bir zihinleri bulandıran sorusu olacak. Bir sonraki projede
görüşmek üzere...
Eyüp Kamil YEŞİLYURT
Ocak-2002
|