ÜÇGENDE AÇI-KENAR BAĞINTILARI
|
1. Bir üçgende ölçüsü
büyük olan açının karşısındaki kenar uzunluğu, ölçüsü küçük olan açının
karşısındaki kenar uzunluğundan daha büyüktür. |
 |
ABC üçgeninde m(A) >
m(B) > m(C)
a > b
> c
Terside geçerlidir. Uzun kenarı gören açı
kısa kenarı gören açıdan daha büyüktür.
İkizkenar üçgenden de bildiğimiz gibi eşit
açıların karşılarındaki kenarlar eşittir.
|
m(B) = m(C) => |AB| = |AC|
m(A) < m(B) = m(C) ise
|BC| < |AB| = |AC| olur. |
 |
- Bir üçgende bir
tane geniş açı olabileceğinden geniş açının karşısındaki kenar daima en
büyük kenar olur.
|
2. Bir üçgende
herhangi bir kenarın uzunluğu diğer iki kenarın uzunlukları toplamından küçük
farkının mutlak değerinden büyüktür.
ABC üçgeninde
Diğer kenarlar için de aynı durum
geçerlidir.
|a �
c| < b < (a + c) ve |a � b| < c < (a + b) olur. |
 |
|
3. Dik, dar ve geniş
açılı üçgenlerde kenarlar arasındaki ilişkiler.
a. Bir dik üçgende
kenarlar arasında
a2 = b2 + c2 bağıntısı vardır. |
 |
|
b. Dar açılı üçgen
b ve c sabit tutulup A açısı
küçültülürse a da küçülür.
|
m(A) < 90° Û a2 < b2 + c3 | |
 |
|
c. Geniş açılı
üçgen
b ve c sabit tutulup A açısı büyütülürse
a da büyür.
|
m(A) < 90° Û a2 > b2 + c3 | |
 |
|
4. Çeşitkenar bir
üçgende aynı köşeden çizilen yükseklik, açıortay ve kenarortay uzunluklarının
sıralanması, |
 |
|AH| = ha ; yükseklik
|AN| = nA ; açıortay
|AD| = Va ; kenarortay
5. Çeşitkenar bir üçgende, açı,
açıortay, kenarortay ve yükseklik arasındaki sıralama;
|
ABC üçgeninde a, b, c kenar
uzunluklarıdır.
m(A) > m(B) > m(C) olduğuna
varsayalım.
Bu durumda üçgende |
 |
kenarlar
: a > b > c
yükseklikler : ha < hb < hc
Açıortaylar : nA < nB
< nC
Kenarortaylar : Va < Vb < Vc
şeklinde sıralanırlar. Yani üçgenin
yardımcı elemanları kenarlarının sırasına ters olarak sıralanır.
- Eşkenar ve
ikizkenar üçgen için bu sıralamalar geçerli değildir.
|
6. Bir kenarları
ortak olan içiçe iki üçgenden içtekinin çevresi daha küçük olur.
|
|BD| + |DC| < |AB|
+ |AC| | |
 |
- ABCD bir dörtgen, a,
b, c, d kenar uzunlukları [AC] ve [BD] köşegenlerdir.
ABCD dörtgeninde karşılıklı kenarların
uzunlukları toplamı, köşegenlerin uzunlukları toplamından küçüktür. |
 |
a + c < |AC| + |BD| ve b + d < |AC|
+ |BD|
köşegen uzunlukları toplamı çevreden daha
büyük ve çevrenin yarısından daha küçük olamaz.
- İç içe şekillerde
içteki şeklin çevresi daha küçük olacağından
|DA| + |AB| + |BC|
toplamı |DE| + |EF| + |FC|
toplamından daha büyüktür. |
 |
|
7. ABC üçgeninin
içindeki herhangi bir P noktası için;
|AP| + |BP| + |CP|
toplamı ABC üçgeninin çevresinden büyük,
çevresinin yarısından küçük olamaz. |
 | |
- Burada
ve Çevre değerleri sınır
değer değildir. |
|
Bir açısının ölçüsü 90°
olan üçgene dik üçgen denir. Dik üçgende 90° nin karşısındaki kenara
hipotenüs, diğer kenarlara dik kenar adı verilir. Hipotenüs üçgenin daima en
uzun kenarıdır.
şekilde, m(A) = 90°
[BC] kenarı hipotenüs
[AB] ve [AC] kenarları
dik kenarlardır. |
 |
|
Dik üçgende dik
kenarların uzunluklarının kareleri toplamı hipotenüsün uzunluğunun karesine
eşittir.
ABC üçgeninde m(A) = 90°
|
 |
1. (3 - 4 - 5) Üçgeni
|
Kenar uzunlukları (3 - 4 - 5) sayıları veya bunların katı olan
bütün üçgenler dik üçgendir. (6 - 8 - 10), (9 - 12 - 15), � gibi |
 |
2. (5 - 12 - 13) Üçgeni
|
Kenar uzunlukları (5 - 12 - 13) sayıları
ve bunların katı olan bütün üçgenler
dik üçgenlerdir. (10 - 24 -
26), (15 - 36 - 39), � gibi. |
 |
|
Kenar uzunlukları
8, 15, 17 sayıları ile orantılı olan üçgenler dik üçgenlerdir. |
 |
|
Kenar uzunlukları 7, 24,
25 sayıları ile orantılı olan üçgenler dik üçgenlerdir. |
 |
3. İkizkenar dik üçgen
|
ABC dik üçgen |AB| = |BC| = a |AC| = aÖ2
m(A) = m(C) = 45° İkizkenar dik üçgende
hipotenüs dik kenarların Ö2
katıdır. |
 |
4. (30° � 60° � 90°) Üçgeni
|
ABC eşkenar üçgeni yükseklikle ikiye
bölündüğünde
ABH ve ACH (30° - 60° - 90°)
üçgenleri elde edilir.
|AB| = |AC| = a
|
|BH| = |HC| = |
 | |
pisagordan |
 | |
 |
|
(30° - 60° - 90°) dik
üçgeninde; 30°'nin karşısındaki kenar
hipotenüsün yarısına eşittir. 60° nin
karşısındaki kenar,
30° nin karşısındaki kenarın Ö3
katıdır. |
 |
|
5. (30° - 30° - 120°)
Üçgeni
(30° - 30° - 120°)
üçgeninde 30° lik açıların karşılarındaki kenarlara a dersek 120° lik açının
karşısındaki kenar aÖ3 olur. |
 |
|
6. (15° - 75° - 90°)
Üçgeni
(15° - 75° - 90°) üçgeninde
hipotenüse ait yükseklik |AH| = h
dersek, hipotenüs
|BC| = 4h olur. Hipotenüs kendisine ait yüksekliğin dört
katıdır. |
 |
|
Dik üçgenlerde hipotenüse
ait yüksekliğin verildiği durumlarda benzerlikten kaynaklanan öklit
bağıntıları kullanılır. |
 |
1. Yüksekliğin hipotenüste ayırdığı parçaların çarpımı yüksekliğin
karesine eşittir.
3. ABC üçgeninin alanını iki farklı şekilde yazıp eşitlediğimizde
- Yukarıda anlatılan öklit
bağıntıları kullanılarak
elde
edilir.
Genellikle bu öklit bağıntısını kullanmak yerine, yukarıdaki öklit
bağıntıları ve pisagor bağıntısını kullanarak çözüme gideriz.
|
İkizkenar üçgenin tepe
açısından tabanına çizilen yükseklik, hem açıortay, hem de kenarortaydır. |
 |
|
1. Bir üçgende, açıortay aynı zamanda yükseklik ise
bu üçgen ikizkenar üçgendir.
|AB| = |AC|
|BH| = |HC|
m(B) = m(C) |
 |
|
2. Bir üçgende, açıortay aynı zamanda kenarortay
ise bu üçgen ikizkenar üçgendir.
|AB| = |AC|,
[AH] ^ [BC]
m(B) = m(C) |
 |
|
3. Bir üçgende, yükseklik aynı zamanda kenarortay
ise bu üçgen ikizkenar üçgendir.
|AB| = |AC|
m(BAH) = m(HAC)
m(B) = m(C) |
 |
|
İkizkenar üçgende
açıortay, kenarortay ve yüksekliğin aynı olması birçok yerde karşımıza
çıktığından çok iyi bilinmesi gereken bir özelliktir. |
|
4. İkizkenar üçgende ikizkenara ait yükseklikler
eşittir. Bu durumda yüksekliklerin kesim noktasının ayırdığı parçalarda eşit
olur. |
 |
|
5. İkizkenar üçgende ikizkenara ait kenarortaylar
ve kenarortayların kesim noktasının ayırdığı parçalar da birbirine eşittir. |
 |
|
6. İkizkenar üçgende eşit açılara ait açıortaylar
da eşittir. Açıortaylar birbirini aynı oranda bölerler. |
 |
|
7. İkizkenar üçgende ikiz olmayan kenar üzerindeki
herhangi bir noktadan ikiz kenarlara çizilen dikmelerin toplamı,
ikizkenarlara ait yüksekliği verir.
|
|AB| = |AC| Þ |LC| = |HP| + |KP| | |
 |
|
8. İkizkenar üçgende tabandan ikiz kenarlara
çizilen paralellerin toplamı, ikiz kenarların uzunluğuna eşittir.
 |
 |
EŞKENAR ÜÇGEN
|
1. Eşkenar üçgende bütün açıortay, kenarortay
yükseklikler çakışık ve hepsinin uzunlukları eşittir.
nA = nB = nC = Va = Vb = Vc = ha = hb = hc |
 |
|
2. Eşkenar üçgenin bir kenarına a dersek yük
seklik
Bu durumda eşkenar üçgenin alanı
|
 |
yükseklik cinsinden alan değeri
Alan(ABC) = 
|
3. Eşkenar üçgenin içindeki herhangi bir noktadan
kenarlara çizilen dik uzunlukların toplamı, eşkenar üçgene ait yüksekliği
verir.
Bir kenarı a olan eşkenar üçgende;
|
 |
|
4. Eşkenar üçgenin içindeki herhangi bir noktadan
kenarlara çizilen paralellerin toplamı bir kenar uzunluğuna eşittir. |
 |
Bir kenarı a olan ABC eşkenar üçgeninde

|